ابراهيم اصلاح عربانى
99
كتاب گيلان ( فارسى )
توليدات صنايع در استان گيلان توليدات صنايع استان گيلان بسيار متنوع است . صدها قلم كالا به وسيلهء اين صنايع توليد و راهى بازارهاى كشور مىشود . بررسيهاى ما نشان مىدهد كه واحدهاى صنعتى استان گيلان ، جز در صنايع فلزات اساسى ، تقريبا در توليد كليهء محصولات ديگر صنعتى دست دارند . براى اينكه ديد روشنترى از كموكيف توليدات صنعتى استان داشته باشيم ، از طبقهبندى بين المللى صنايع كمك گرفتيم ، و بر آن اساس ابتدا صدها قلم كالاهاى توليدشده را در قالب 9 گروه از صنايع قرار داديم . گام بعدى ما ، دستهبندى توليدات متنوع هريك از اين صنايع بوده است . اين گام ضرورى نيز از طريق تعيين گروههاى عمدهء كالائى برداشته شد و كالاهاى مشابه و هم خانواده در يك گروه عمدهء كالائى قرار گرفتند . پس از فراغت از كار دستهبندى كالاها ، به بررسى اقلام توليدشده پرداختيم . بدينترتيب ، نزديك به 400 نوع كالا ( گروه كالائى ) در قالب حدود 70 گروه عمدهء كالائى مورد بررسى قرار گرفت و براى ايجاد امكان پىگيرى از سوى علاقمندان ، كدهاى ISIC اين گروههاى عمدهء كالائى نيز تعيين گرديد . بررسى گروههاى عمدهء مذكور از توليدات صنايع مواد غذائى شروع و به توليدات صنايع متفرقه ختم شده است . محصولات صنايع غذائى در 4 گروه ، توليد مصنوعات نساجى ، پوشاك و چرم در 10 گروه ، صنايع چوب و صنايع كاغذ هريك در 4 گروه ، صنايع شيميائى در 10 گروه ، صنايع محصولات كانى غيرفلزى در 10 گروه ، صنايع فلزات اساسى در 2 گروه ، صنايع ماشينها ، تجهيزات ، ابزار و محصولات فلزى در 18 گروه و بالاخره صنايع متفرقه در 2 گروه مورد بررسى قرار گرفت . مأخذ مورد استفادهء ما گزارشهاى سال 1372 ادارهء كل صنايع و معادن و فلزات و نيز جهاد سازندگى استان گيلان بوده است . در اين بررسيها ، 4 ويژگى صنايع استان به قرار زير مورد مطالعه قرار گرفت : 1 - نام محصولات توليدشده 2 - مقدار توليد محصولات 3 - شهرستان محل توليد محصولات 4 - تعداد كاركنان هريك از گروههاى عمدهء كالائى در عمل ، براى تعيين مقدار توليد محصولات ، مواجه با تنوع مقياسهاى اندازهگيرى شديم ، به علاوه ، دادههائى كه از ميزان توليد در اختيار داشتيم ، يكدست نبود . برخى از آنها « مقدار كالاى توليدشده » را نشان مىداد و برخى ديگر مربوط به « ظرفيت توليد » بود . يكدست نبودن دادهها ، طبعا به صحت مقايسهء آنها لطمه مىزد . ما براى جبران اين كاستى تا حد ممكن تصحيح لازم را به عمل آورديم . اما ، در جاهائى كه از تصحيح كارى برنمىآمد ، ناگزير ، دادههاى مربوط به ميزان توليد محصولات را با دو يا چند نوع واحد اندازهگيرى اعلام كرديم . با اين حال ، اگر داشتن تصوير نسبتا درستى از « نوع » و « ميزان » و شهرستان محل توليد محصولات صنايع گيلان مورد توجه خوانندگان گرامى باشد ، بايد گفت كه اين بررسى قادر است چنين خواستى را برآورد . صنايع غذائى استان گيلان محصولات صنايع غذائى استان گيلان را در 4 گروه عمدهء كالائى قرار دادهايم . اين گروههاى عمده را با كد 4 رقمى ISIC مشخص كرديم . سپس به بررسى چونوچند محصولات صنايع غذائى استان در داخل هريك از گروهها پرداختيم . كشتار و تهيه و نگهدارى گوشت ( كد 3111 ) برخى از محصولات عمدهاى كه در اين گروه قرار مىگيرند و نيز فعاليتهاى مربوط به اين گروه ، عبارتند از توليد انواع سوسيس و كالباس و همبرگر ، كشتار و نگهدارى گوشت ، كشتار و نگهدارى طيور و فرآوردههاى گوشتى و كنسرو گوشت . . . در سطح استان 2 كارخانه توليد انواع سوسيس و كالباس و 1 كارخانه توليد پودر گوشت وجود دارد . محل استقرار هردو واحد توليدكنندهء سوسيس و كالباس ، شهرستان رشت و جايگاه توليد پودر گوشت شهرستان انزلى است . ظرفيت تقريبى توليد سوسيس و كالباس استان حدود 2600 تن و توليد پودر گوشت در حدود 1200 تن در سال است . در مجموع ، كاركنان اين 3 واحد توليدى حدود 65 نفر برآورد مىشود . لبنيات ( كد 3112 ) محصولات عمدهاى كه در اين گروه قرار مىگيرند عبارتند از شير پاستوريزه و ديگر فرآوردههاى شير از قبيل ماست ، پنير ، خامه ، كره و بستنى . عمدهترين مراكز صنايع توليد فرآوردههاى شير در استان گيلان شهرستانهاى رشت و تالش و فومن هستند . در مجموع ، حدود 40 تن شير پاستوريزه در روز در سطح استان توليد مىشود . سهم عمده توليد شير پاستوريزه متعلق به شهرستان رشت است . روزانه حدود 26 تن پنير در شهرستانهاى رشت و تالش توليد مىشود . علاوه بر آن ، يك واحد بستهبندى كره 250 گرمى حدود 1000 تن كره را در طى سال بستهبندى مىكند . مكان استقرار اين واحد شهرستان رشت است . بخش عمدهء توليد بستنى در شهرستانهاى تالش و فومن صورت مىگيرد . شهرستان تالش سالانه حدود 2 ميليون عدد بستنى چوبى و ليوانى توليد مىنمايد . در شهرستان فومن نيز روزانه 2 تن بستنى ليوانى توليد مىشود .